Simulating Pollock

Richard Taylor, Adam Micolich and David Jonas: "Fractal expressionism." Physics World 12, 10 (October 1999). One of Jackson Pollock's drip paintings is compared with images from nature, and with images generated by a chaotic pendulum. Its statistical uniformity is established, and the fractal dimension of its different layers is calculated.

Tinguely's Méta-matic

Jean Tinguely's vroegste kinetische werken (Méta-Malevitch, Méta-Kandinsky, Méta-Herbin) realiseren schilderkunstige oneindigheid door middel van schilderijen waarvan de elementen allemaal met verschillende snelheden roteren, en dus in een oneindige variëteit van configuraties terechtkomen. (Zie de pagina over Stijlsimulatie.) Met de Méta-matic's van 1959 wordt een volgende stap gezet, en wordt een ander schilderkunstig genre aangesproken. De Méta-matic's zijn machines die expressionistisch-achtige tekeningen maken.

Meta-matic no. 8 (Meta-Moritz)

"Brevet d'Invention" van het Franse Ministerie van Industrie, Service de la Propriété Industrielle, aangevraagd op 26 juni 1959 en verleend op 17 juni 1960, voor een "appareil à dessiner et à peindre": "La présente invention a pour objet un appareil de construction simple permettant de dessiner ou de peindre d'une manière qui, en pratique, est entièrement automatique, l'intervention humaine étant limitée au choix d'un ou de quelques paramètres, et éventuellement, à la fourniture de l'énergie motrice." (Hultén 1975, p. 84.)

Het principe van deze machines is de Lissajous-figuur: de superpositie van meerdere harmonische oscillaties. Als zulke bewegingen exact zouden worden uitgevoerd, zouden ze resulteren in plaatjes met fraaie Moiré-effecten. Maar als er veel onregelmatigheden, afwijkingen en onderbrekingen in het proces zitten, dan ontstaat er een suggestie van expressieve, menselijke motoriek. En dat is bij Tinguely's machines het geval.

De Méta-Matics zijn pastiches op het abstract-expressieve schilderen van de jaren vijftig. Je kunt ze wat dat betreft op één lijn stellen met Jackson Pollock's all-over's, met Franz Kline's uitvergrotingen, met de theater-performances van Georges Mathieu: hoewel ernstig bedoeld, ook allemaal caricaturen van het expressieve gebaar. Vgl. ook de groeiende populariteit van schilderende apen in de jaren zestig.

Meta-matic drawings vary enormously, entirely according to how the machine is set up and used. No two drawings are ever completely identical. How close the felt-pen, or whatever is being used, is fixed to the paper, is an important factor, but the fluidity or otherwise of of the colouring agent, or the texture of the paper, will also play a part. The operator can use pencil, ballpoint, airmail stamps, invisible ink . . . The decisive thing is how long the machine is allowed to run without interference, and how long with each separate colour. But however it is set up, it is impossible for the machine to produce an ugly drawing.

Hultén 1975, p. 82.

Mechanisch Toeval

De machines die Tinguely in deze periode construeert, voeren grillige, onvoorspelbare bewegingen uit. Dat krijgt hij voor mekaar door gebruik te maken van de onvolkomenheden van de machine. Slippende, haperende, epicycli van periodieke rotaties en translaties.

"Tinguely discovered an almost inexhaustible source — a mechanism whose goal was not precision but anti-precision, the mechanics of chance." [Hultén 1975, p. 8.]

"In machines intended for practical use the engineer tries to reduce the irregularities as much as possible. Tinguely is after the exact opposite. His objective is mechanical disorder. His cog-wheels are so constructed that they jump the cogs continually, jam, and start turning again, unpredictably. (. . .) The same movement can appear ten times in succession and then, apparently, never be repeated again. This creates an unusually acute sense of time." [Hultén 1955, p. 26.]

"Le mot "asynchrone", dit Tinguely, tu peux l'écrire mais en petit. C'était plutôt un défaut mais j'ai découvert que la création était là, la combinaison infinie: ce n'était plus calculable." [Conil Lacoste 1989, p. 33.]

In het "Schéma des Dispositifs" waarin Tinguely zijn technieken opsomt, is de constructie van toeval door de onvolkomenheden van de techniek een weerkerend thema.

Les Courroies en cuir [le peaux des les les Vaches - Veaux  tire coupé en ficelles au kilomètre . . . . . . ] Glisse bien = distributeur du HASARd (. . .) Les Courroies Trapezoidales  Glisse aussi (. . .)       1953     le "META" est LA mais "le Jolie" Meta-MECANIQUE c'est l'ENGENAGE "Libre" & hésitant –  en fil de fer tousjour "en panne" permanent   Stabilité du Hasard.   (. . .) la "FAbricAtioN" du HASARd & de l'IRRéGulaRité VARiAble }  le MetA d'Abord       le "CHAOS" stable

               [Tinguely: "Schéma des Dispositifs". In: Conil Lacoste, 1989, pp. 27-31.]

The Significance of the Méta-matics

"Métamatic n° 1 est une machine à faire des dessins, ou plutôt des gribouillages inutiles.
C'est une machine artiste qui ne sert à rien, une sculpture absurde."
                                                                             [Yves Michaud: Les Apories de la Sculpture]

"One may justifiably compare his meta-matic drawing machines to Marcel Duchamp's ready-mades for richness of meanings, among others a rather devastating critique of the automatic and "informal" art of the 1958 period (. . .). Any dissertation could only fail to exhaust the significance of his creation. The drawing machine adds another question mark after the question: Is art possible? Above all, it is a hallucinating vision of the position of art in the future."

Hultèn 1965, pp. 13/14.

"The drawing machine is an invention of the same, barely assimilable significance as the Ready Made. (. . .) The meta-matic has no more to do with any one particular style than had the Ready Made. It is rather a matter of a new approach to reality, an approach using art as a means of achieving its ends. Undoubtedly the drawings produced by the metamatics made a certain ironic comment on the tachisme that dominated abstract art in Paris in 1959, but it was a mistake, and one frequently made, to single out this aspect of them as their principal significant feature (. . .). The meta-matic is art as an object for metaphysical meditation; the aesthetic framework is widened. It is impossible for another artist to copy directly the idea of the meta-matic, just as it would have been to copy the idea of the Ready Made, but the possibilities that it might implant in the mind of another artist are all the greater. (. . .) We have reached a new concept of art, we judge works of art by what they produce, and not by how they look (. . .). Self-creative works of art possess the beauty of the very simple and thus truly great ideas. Machines that manufacture art touch the very kernel of our civilization."

Hultén 1975, p. 80.

On June 3 1959 Yves Klein gave his famous lecture at the Sorbonne (. . .). Without mentioning Tinguely by name, he described his drawing machines and their output, compared their invention to that of photography and prophesied that their influence on the painting of the future would be similar to that of photography on the academic realism of the nineteenth century.

Hultén 1975, p.71.

Related Work

Hogere zoogdieren (b.v. ezels, apen, katten, of olifanten) die van pen of penseel voorzien worden om kunstwerken te vervaardigen, maken staart-, poot- of slurfbewegingen die vergelijkbaar zijn met de bewegingen van Tinguely's Méta-matic's, en die eveneens een soort randomized Lissajous-figuren opleveren. (Ignace Schretlen heeft daarom in zijn onderzoek naar het teken-gedrag van apen en jonge kinderen de Méta-matic van het Stedelijk Museum als simulatie-machine gebruikt.)

De découpeerzaag-motoren die deel uitmaken van de automatische gitaarband "The Machines" hebben een aan Tinguely herinnerende techniek gebruikt om een grafisch œuvre te ontwikkelen: één motor beweegt het papier en een andere een tekenpen.

Een ietwat perverse variant is geëxploreerd door het Department of ArtiFacial Expression van het IAAA in de z.g. "muscle control drawings": Spieren van de handen en onderarmen van een menselijke persoon (Arthur Elsenaar) werden door een computer-programma rhythmisch aangestuurd, zodat artificiële expressieve "ape-tekeningen" gegenereerd werden als de ene hand het tekenpapier vasthield en de andere de pen.

Opgave: Maak een computer-simulatie van Tinguely's Métamatic's. Schrijf ook een programma dat machine drawings maakt, en een programma dat muscle control drawings maakt. Bespreek de verschillen en overeenkomsten tussen de programma's. Maak eventueel ook simulaties van de tekenmotoriek van menselijke kunstenaars of van hogere diersoorten, en betrek die in de beschouwing.

Lissajous Figures

Uitleg met demo.

Meer Java-Applets: ExploreScience, WebPhysics,

Shockwave-program.

History.  (Nathaniel Bowditch, 1815; Jules Antoine Lissajous in 1857.)
[Opgave: Zoek de oorspronkelijke bronnen op en rapporteer over wat je vindt.]

List of demonstrations in experimental physics.

Engineering application.

Mechanical Pendulum Art

Roy E. Allen: "Mechanical Patternmaker." In: Jasia Reichardt (ed.): Cybernetic Serendipity. The Computer and the Arts. London: Studio International, 1968, p. 40.

D. P. Henry: "The Henry Drawing Computer." In: Jasia Reichardt (ed.): Cybernetic Serendipity. The Computer and the Arts. (Special Issue of Studio International). London: Studio International, 1968, p. 50.

Ivan Moscovitch: "The Pendulum Harmonograph: a Drawing Machine." In: Jasia Reichardt (ed.): Cybernetic Serendipity. The Computer and the Arts. London: Studio International, 1968, p. 48.

John Ravilious: "Limitations and general design features of a pendulum drawing machine." In: Jasia Reichardt (ed.): Cybernetic Serendipity. The Computer and the Arts. London: Studio International, 1968, p. 49.

S. Tolansky: "Complex Curvilinear Designs from Pendulums." Leonardo 2 (1969), pp. 267–274. [Reprinted in: Frank J. Malina (ed.): Visual Art, Mathematics and Computers: Selections from the Journal LEONARDO. Oxford: Pergamon Press, 1979, pp. 61–68.]

The Spirograph

History.

The mathematics of trochoids and cycloids.

Java-Applets: Anu, UCSD, Dogbomb.

Server-side program with HTML-interface.

Harmonographs: Encyclogram

De beweging die eraan ten grondslag ligt (geneste rotaties): Bit-101 Laboratory: 01 sep 10/13/14.

Oscillographs in early computer art

Herbert W. Franke

 

Literatuur Métamatics

Anon.: Métamatics. Les sculptures qui peignent. Galerie Iris Clert, Paris, 1959.

Anon.: "Un Marlo Brando suisse invente une machine à fabriquer l'art abstrait." Jours de France, 27 June 1959.

Anon.: "Progrès décisif pour la peinture non figurative: le chef d'œuvre peut se faire à la machine." Le Figaro, 25 July, 1959.

Dore Ashton: "Art: Machine-like work." New York Times, 28 January 1960.

Edith Auerbach: "Do it yourself." Weltkunst, 15 August 1959.

Paul Berg: "Abstract paintings at touch of button." St Louis Post – Dispatch, 6 March 1960.

Michel Conil Lacoste: Tinguely. L'Énergétique de l'Insolence. Vol. I. Paris: Éditions de la Différence, 1989.

Pierre Descargues: "Tinguely à inventé la machine à faire des tableaux." Tribune de Lausanne, 26 July 1959.

Guy Dornand: "Des 'Nouvelles Réalités' à la peinture des robots." Libération, 30 July 1959.

Guy Dornand: "En attendant le salon des robots." Le Hors-côte, 5 August 1959.

Emily Genauer: "Machine-made abstraction is clever, but is it art?" New York Herald Tribune, 14 February 1960.

Karl G. Hultén: Den Ställföreträdande Friheten eller Om Rörelse i Konsten och Tinguelys Metamekanik. (Substitute-Freedom or On Movement in Art and Tinguely's Meta-mechanics.) Speciaal nummer van Kasark, oktober 1955. (Engelse vertaling in: Pontus Hultén, 1975.)

K.G. Hultèn: "Jean Tinguely." In: Jean Cassou, K.G. Hultèn, Sam Hunter and Nicolas Schöffer:
"Two Kinetic Sculptors: Nicolas Schöffer and Jean Tinguely." New York: October House / Jewish Museum, 1965.

K.G. Pontus Hultén: Tinguely. 'Méta'. London: Thames and Hudson, 1975.

Pontus Hulten: Jean Tinguely. A Magic Stronger than Death. New York: Abbeville Press, 1987.

Alexander Watt: Jean Tinguely — kinetic constructions and drawing machines. Staempfli Gallery, New York, 1960.